يافا - تل أبيب   יפו - תל אביב

يحق لسكان يافا تعليما ًممتازا ً
תושבי יפו זכאים לחינוך מעולה

 "يحق للناس هنا تعليماً ممتازاً, تعليماً حكومياً ممتازاً", هكذا قال عامي كاتس المدير العام للمكملة ليافا التابعة لبلدية تل أبيب-يافا, بما يخص رؤياه في مجال التربية والتعليم في المدينة. "أرى بالروضة ثنائية اللغة بمثابة تطوراً على صعيد التربية في يافا. التحدي في مدينة مختلطة: روضة كهذه, إطار تربوي كهذا, هو نوع من أنواع التعامل المحبب والمرغوب في ظل الحياة في مدينة مختلطة. هذا يعطي الكثير من الأمل وهو مرسى للحياة المشتركة في هذه الدولة".
"المكملة", السلطة البلدية لتنمية يافا، التي أقامها رئيس بلدية تل أبيب-يافا رون حولدائي من أجل "تحسين ظروف يافا"، كما يقول كاتس. وبحسب اقواله فأن التحسين يجب أن يكون في كل جوانب حياة سكان يافا، وبداية في قطاع البنية التحتية. "لا يمكن الحديث عن التعليم, الثقافة والتعايش المشترك بينما هنالك تسرب في مجاري الصرف الصحي والأرصفة مكسرة، هذا ببساطة لا يمكن. في السنوات الأخيرة تم بذل مجهود كبير, فقد استثمرت البلدية في ال 13 سنوات الماضية مليار وربع شيكل للبنية التحتية, وهم عبارة عن 120 الف شيكل في السنة"، يقول كاتس.
يعيش اليوم في يافا 41 الف شخص, منهم 18 عرباً والبقية هم من اليهود. عامي كاتس على وعي بالنسيج الثقافي, اللغوي والسياسي المركب في يافا: "هذا المكان هو صورة مصغرة للدولة من ناحية تعددية الثقافات، عرباً ويهوداً، مسيحيين ومسلمين، المهاجرين الجدد من أثيوبيا والمهاجرين الأقدم من الاتحاد السوفيتي سابقاً. هنالك جزء كبير من السكان من المجتمع يأتون من فئة ذات خلفية إجتماعية وإقتصادية صعبة وأكثرهم من السكان القدامى، بحيث أن السكان الجدد يدفعون بأرجل السكان القدامى خارجاً. تأتي هذه الظاهرة الجديدة بالتوازي مع الاختلافات القومية، وتأخذ طابع الصراع اليهودي العربي, العرب يشعرون أنهم ليس لديهم خيارات للسكن.
تدخل هنا التجربة الحالية للمجتمع المحلي "يدا بيد" في يافا، بمساعدة جمعية "يدا بيد" القطرية، وإنشاء تواصل جديد, منصف, عادل ويحتوي العرب واليهود في يافا، برغم العديد من العوامل التي تفصل بينهما. بهذا هذا الصدد يذكر عامي كاتس أنه كانت هنالك محاولات في الماضي لإقامة إطار للتعليم ثنائي اللغة ومتعدد الثقافات، لكنها فشلت. "كانت هناك مخاوف من السكان ومن البلدية،" قال كاتس. ولكن الآن، وبعد بداية مترددة مع روضة أطفال واحدة في العام الدراسي 14/2013, يتعلم اليوم طلاب الروضة ثنائية اللغة في ثلاث صفوف روضة, الذين تتراوح أعمارهم بين 3-5. التعاون بين الجهات المهنية في الجمعية مع البلدية والمكملة ليافا يحدث بشكل يومي: بين المكملة وقسم رياض الأطفال في البلدية، وخصوصا في الدعم التربوي. المجتمع المحلي الذي يحيط بالروضة النامية والآخذة في التوسع تشكل دعماً مركزياً من قبل المكملة ومن الجمعية، لتشغيل المبادرة بشكل جيد وتنميتها في المستقبل. أيضاً بهذا الشأن, فإن الجمعية توفر موارداً خاصة، كما في كل مدارسها وأطرها التعليمية في أنحاء البلاد.
وأضاف كاتس "اعتقد انه من الجنون العيش في هذا الدولة في وضع الذي فيه معظم اليهود لا يعرفون اللغة العربية، بحيث أننا نعيش في الشرق الأوسط. هذا شيء سخيف. الغربة والاغتراب الناجمتين عن عدم وجود لغة مشتركة التي هي بمثابة جسر بين الشعوب والثقافات والأفكار، تخلق مسافة التي تعتبر أرضاً خصبة للكراهية, والكراهية هي أرضية خصبة للعنصرية. إن كنا نرغب في خلق واقع مختلف مع المزيد من الأمل فنحن تحتاج إلى الاعتراف ببعضنا البعض".
عن المسيرة والخطوات لتنمية الروضة لمدرسة ثنائية اللغة قال عامي كاتس "هذا هو الاتجاه. هل سيحدث هذا بعد سنة أو سنتين أو ثلاث من الصعب ان نعلم، وهذا بسبب القيود التي تتعلق بالأساس بقدرة جهاز التربية والتعليم البلدي في إنشاء المدرسة".
وفي الختام تحدث عامي كاتس عن كتاب الأطفال "ايتمار يلتقي أرنب", من تأليف ديفيد غروسمان، والذي أعتاد أن يأقره لأطفاله الصغار. "هكذا في كل مكان، مسألة المسافة، عندما يصبح الشيء الذي لم يسبق لك رؤيته ذا تصور فظيع, مخيف ومكروه. ولكن عندما تتعرف عليه ونلتقيه - فسترى أنه ليس وحشاً, وهو في الواقع طفل، أو أرنب. وهذا صحيح أيضاً في الحياة في يافا".
   "אנשים כאן זכאים לחינוך מעולה. חינוך ממלכתי מעולה", כך אומר עמי כץ, מנכ"ל המישלמה ליפו של עירית תל אביב-יפו, על חזונו בתחום החינוך בעיר. "אני רואה בגן הדו לשוני התפתחות מאוד משמעותית בתחום החינוך ביפו. האתגר הזה של עיר מעורבת: גן כזה, מסגרת חינוכית כזו, היא סוג של התמודדות רצויה עם חיים בעיר מעורבת. זה נותן הרבה תקווה והרבה עוגנים וחיבור לחיים במדינה הזו".
"המישלמה", הרשות העירונית לפיתוח יפו, הוקמה על ידי ראש עיריית תל –אביב רון חולדאי כדי לתת "העדפה מתקנת ליפו", כדבריו של כץ. התיקון, לדבריו, צריך להיות בכל תחומי החיים של תושבי יפו, וראשית, בתחום התשתיות. "אי אפשר לדבר על חינוך ותרבות ודו- קיום כשהביוב נוזל והמדרכה שבורה, זה פשוט לא עובד. נעשתה השקעה אדירה, העיריה השקיעה ב 13 השנים האחרונות מיליארד ורבע שקל בתשתיות, שהם מאה ועשרים מיליון שקל בשנה", אומר כץ.
41,000 תושבים חיים ביפו, מתוכם 18,000 ערבים והשאר יהודים. כץ מודע למרקם התרבותי, הלשוני והפוליטי המורכב של יפו: "יש כאן מיקרוקוסמוס של המדינה בהיבטים הרב תרבותיים, דהיינו ערבים-יהודים; נוצרים ומוסלמים; עולים חדשים מאתיופיה; ועולים וותיקים יותר מחבר העמים. יש כאן חלק גדול מהאוכלוסייה שבא מחתך סוציו אקונומי נמוך וגם קיימת ג'נטריפיקציה, כאשר תושבים חדשים דוחקים את רגליהם של התושבים הוותיקים יותר. התופעה החדשה הזו חופפת במידה רבה גם את ההבדלים הלאומיים, ומקבלת בחלקה את האופי של הסכסוך היהודי ערבי - הערבים מרגישים שאין להם אפשרויות מגורים.
כאן נכנס הניסיון הנוכחי של קהילת "יד ביד" ביפו, בעזרת עמותת "יד ביד" הארצית, ליצור חיבור חדש, שוויוני ומכיל בין היהודים וערבים ביפו, חרף הגורמים הרבים שמפרידים ביניהם. על חיבור זה מספר כץ כי היו ניסיונות להקים מסגרת חינוך דו לשונית ורב תרבותית בעבר, שלא הצליחו. "היו חששות של התושבים וגם של העירייה", הוא אומר. אבל כיום, לאחר התחלה מהוססת עם כיתת גן אחת בשנת הלימודים תשע"ד (2013-14), לומדים תלמידי הגן הדו-לשוני בשלוש כיתות גן, בגילאים שלוש עד חמש. שיתוף הפעולה של הגורמים המקצועיים בעמותה עם העיריה והמישלמה מתקיים ברמה היומיומית: עם המישלמה וועם מחלקת גני ילדים בעירייה, בעיקר בתמיכה הפדגוגית. הקהילה הסובבת את הגן הצומח מהווה משענת מרכזית הן של המישלמה והן של העמותה, להפעלה טובה של היוזמה ולפיתוחה בעתיד. גם כאן הקצתה העמותה משאבים מיוחדים לכך, כמו בכל בית ספר אותו היא מעילה במקומות אחרים בארץ.
"אני חושב שזה הזוי לחיות במדינה הזאת במצב בו רוב היהודים לא יודעים ערבית, כשאנחנו חיים במזרח התיכון. זה אבסורד. הזרות והניכור שנגרמים עקב העדר שפה משותפת, שזה גשר בין אנשים ותרבויות ורעיונות, יוצרת ריחוק שהוא קרקע טובה לשנאה והשנאה היא קרקע טובה לגזענות. אם רוצים ליצור מציאות שונה עם יותר תקווה אז צריך להכיר אחד את השני".
על המהלכים להצמיח את הגן לכדי בית ספר דו-לשוני ביפו אומר כץ כי "זהו הכיוון. האם זה יקרה בעוד שנה או שנתיים או שלוש -קשה לדעת, בגלל האילוצים, שהם בעיקר יכולת מערכת החינוך העירונית ליצור את בית הספר".
לסיכום השיחה מספר כץ על ספר הילדים "איתמר פוגש ארנב", מאת דויד גרוסמן, אותה נהג בעבר לקרוא לילדיו הצעירים. "כך זה בכל מקום, הנושא של ריחוק, כשמשהו שלא ראית אף פעם בחיים מקבל מפלצתיות ופחד ושנאה. אבל כשאתה מכיר ונפגש – אתה רואה שאין מפלצת, ודווקא יש ילד, או ארנב. וזה נכון גם בחיים ביפו".
תושבי יפו זכאים לחינוך מעולה
تقويم לוח שנה
أخبار חדשות
أخبار חדשות