يافا - تل أبيب   יפו - תל אביב

جولة تاريخية سياسية في يافا
סיור הסטורי פוליטי ביפו

קהילת הגן של יד ביד ביפו ערכה החודש סיור פוליטי-היסטורי בעיר העתיקה כדי להכיר מקרוב את ההיסטוריה והמציאות המורכבת בעיר . הסיור בהדרכת סמי אבו שחאדה, דוקטורנט להיסטוריה ולשעבר חבר מועצת העיר תל-אביב יפו התמקד בהיסטוריה המודרנית של יפו – במאתיים השנים האחרונות. הוא סיפר את סיפורה של יפו דרך ההיסטוריה של הפלסטינים תושבי העיר – סיפור שמוצנע, אם לא מוחבא במרבית הסיורים בעיר.
אבו שחאדה ומשפחתו הקימו לאחרונה את 'אל- פנאר'- המגדלור, חברה שעורכת סיורים אלטרנטיביים ביפו, רמלה ולוד במטרה לכוון אלומת אור אל פינות שהושכחו ונשכחו בהיסטוריה של ערים אלה.
"יפו היתה השער לכל מי שרצה לכבוש את פלסטין, ולכן נכבשה 130 שנה" פתח אבו שחאדה את הסיור ביפו. בהליכה לאורך הנמל הישן – ששופץ בשנים האחרונות, הציג אבו שחאדה את "בית הקפה של התותח" – מקום מפגש תרבותי ומיתולוגי בעיר שזכה לאיורים ותיאורים בספרים רבים, בין השאר בציוריו של נחום גוטמן.
משתתפי הסיור, ברובם המכריע הורים יהודים לילדים בגן הדו-לשוני, עברו עם אבו שחאדה בתחנות ברחבי העיר העתיקה – שהיו לצמתים בהיסטוריה של העיר. בין השאר תיאר אבו שחאדה את פריחתה הכלכלית של העיר עם פיתוח תפוזי השמוטי, את הקריסה הכלכלית של העיר העתיקה לאחר היציאה מהחומות, ואת ההרס שהותיר אחריו צבאו של נפוליאון .
"הסיור הזה לגמרי חידש לי" אמרה ענת שני- רבה, אם לילדה מהגן. "המטרה מאחורי הסיורים האלה היא להכיר תפיסות שונות . אני אקח מתפיסת העולם הזו את מה שאני אקח. כמו בגן, אנחנו רוצים לייצר מקום לכמה תפיסות עולם ולא רק לאחת".
דפנה קפלן, אם בגן וחברה בוועדת ההיגוי של קהילת יד ביד ביפו, אמרה כי הסיור הוא תיקון של עוול תרבותי והיסטורי.
"זה עוזר לקיפוח התרבותי של כולנו. המשטר הישראלי מוחק את הסיפור הפלסטיני והסיור עוזר לי להבין ולדעת מה היה כאן".
רולא עבד אל-גאני, מארגנת קהילתית שותפה ביד ביד ביפו, אומרת כי הסיורים הפוליטיים הם חלק בלתי נפרד מהעשייה של קהילת יד ביד.
"מכיוון שהפרויקט שלנו, במהותו, לא חושש לגעת בכל התחומים של החיים המשותפים בין יהודים לערבים- הסיור, החלק ההיסטורי והפוליטי - הוא חלק מהפאזל. זה גם החלק הכואב, אבל לפעמים זה מאוד מרפא לדבר על הכאב ולהוציא אותו החוצה. הסיור היה קשה לתכנון – והחלטנו ללכת על תוכן פוליטי להורים ולקהילה".
ענת יצחקי, מארגנת קהילתית שותפה של יד ביד, מסבירה כי הסיור מתקשר לתכנים שאותם לומדים ילדי הגן, על העיר יפו, הנופים שלה ועל החיים בעיר, אך בעיקרו הוא כלי לבניית הקהילה.
" ההבנה של ההיסטוריה וההווה חשובה לבניית הקהילה " אומרת יצחקי. הקישור למקום וההבנה של המקום הזה כמקום מורכב, הידע הזה הוא דבר מאוד משמעותי בקהילה".
הסיור הסתיים בדיון על החוויה שעברה על המשתתפים, ועל האפשרות לקיום חיים משותפים בעיר. המשתתפים הסכימו על הצורך למצוא נרטיב משותף , סיפור שיאחד את הכאב של שני העמים ויכיר בכאב אחד של השני.
" ההכרה היא שלב ראשון להכרה של מציאות חיינו . משם נצטרך למצוא את הדרכים לקיום שוויוני ומשותף"., סיכמה דפנה קפלן, אמא לילדה בגן.
  قام مجتمع روضة يدا بيد في يافا هذا الشهر بجولة سياسية تاريخية في البلدة القديمة للتعرف عن قرب على التاريخ والواقع المعقد للمدينة. الجولة بارشاد سامي ابو شحادة, طالب دكتوراه في التاريخ وعضو بلدية يافا تل ابيب السابق والذي ركز على التاريخ الحديث ليافا, في المئتي سنة الاخيرة. لقد حكى قصة يافا عن طريق الفلسطينيين سكان البلد. قصة مواراة ان لم تكن مخبأة في غالبية الجولات في المدينة.
اسس ابو شحادة وعائلته مؤخرا "الفنار" وهي شركة تقدم جولات بديلة في يافا,الرملة واللد بهدف تسليط الضوء الى زوايا نُسيت او غيبت في تاريخ هذه المدن.
"يافا كانت البوابة لكل من اراد ان يحتل فلسطين, لذلك احتلت 130 سنة " هكذا افتتح ابو شحادة الجولة في يافا. بمسار على طول الميناء القديم- الذي رمم في السنوات الاخيرة, عرض ابو شحادة "مقهى المدفع", ملتقى ثقافي اسطوري عريق في المدينة والذي حظي برسومات واوصاف في الكثير من الكتب, من ضمنها رسومات ناحوم جونمان.
مشتركو الجولة, في غالبيتهم العظمى اهال لأولاد يهود وعرب في البستان ثنائي اللغة, مرورا مع ابو شحادة في محطات في رحاب المدينة القديمة, محطات بمثابة مفترقات في تاريخ المدينة. من ضمن ذلك وصف ابو شحادة الانعاش الاقتصادي للمدينة مع تطور برتقال الشموطي, والانهيار الاقتصادي للمدينة القديمة بعد الخروج من الاسوار والدمار الذي خلفه جيش نابليون. "هذه الجولة جديدة بالنسبة الي" قالت عنات شني-رابا, ام لطفلة في البستان."الهدف من وراء هذه الجولات هو التعرف على مفاهيم جديدة.انا اتقبل منها ما اريد كما في البستان, نحن نريد خلق مكان لعدة مفاهيم وليس فقط لواحد"
دفنا كابلن, ام في البستان وعضو في لجنة التوصية للمجتمع يداً بيد في يافا, قالت ان الجولة هي تصحيح لظلم ثقافي وتاريخي.
"هذا ساهم في الظلم الثقافي لنا جميعا,الحكم الاسرائيلي يمحى القصة الفلسطينية والجولة تساعدني كي افهم وأعرف من كان هنا"
رلى عبد الغني, منظمة جماهيرية شريكة بيداً بيد يافا, تقول ان الجولات السياسية هي جزء لا يتجزأ من العمل لمجتمع يدا بيد.
" بما ان مشروعنا,في جوهره, لا يهاب ان يمس كل مجالات الحياة المشتركة بين العرب واليهود. الجولة, الجزء التاريخي والسياسي,هي جزء من البازل. وهو ايضا الجزء المؤلم, ولكن احيانا هذا يشفي, ان نتحدث عن الالم ونخرجه خارجا. لقد كانت الجولة صعبة التخطيط وقررنا ان نمضي إلى مضمون سياسي للاهالي والمجتمع".
عنات يتسحاقي, منظمة جماهيرية شريكة -بدا بيد, تشرح ان الجولة لها علاقة بالمضامين التي يتعلمها اولاد الروضة,عن مدينة يافا,جمالها وجمال الحياة فيها, ولكن في جوهرها هي أداة لبناء المجتمع.
"فهم التاريخ والماضي مهم لبناء المجتمع" تقول يتسحاقي.الرابط " الصلة للمكان وفهم هذا المكان كمكان مركب, هذه المعرفة ذات اهمية ومعنى في المجتمع".
إنتهت الجولة بنقاش حول التجربة التي مر بها المشتركون، وعن إمكانية وجود حياة مشتركة في المدينة. إتفق المشتركون على الحاجة لإيجاد قصة مشتركة، قصة توحد الألم للشعبين ويعترف كل بألم الآخر.
"الوعي هو المرحلة الأولى للتعرف على واقع حياتنا. ومن هناك يجب علينا إيجاد السبل لكيان متساو ومشترك" لخصت دفنا كابلن، أم لطفلة في الروضة.
סיור הסטורי פוליטי ביפו
تقويم לוח שנה
أخبار חדשות
أخبار חדשות